Foto: Milan Pilipović-BALKAN TV

SUBOTICA – U samom srcu Subotice, na Trgu slobode, više od jednog veka stoji građevina koja je postala mnogo više od sedišta gradske uprave – Gradska kuća, jedan od najprepoznatljivijih simbola Subotice i jedno od najznačajnijih dela mađarske varijante secesije u ovom delu Evrope.

Današnja Gradska kuća građena je od 1908. do 1910. godine, dok je njeno raskošno unutrašnje uređenje trajalo još dve godine, sve do 1912. godine. Svečano je otvorena 15. septembra 1912. godine. Tako je od početka gradnje do konačnog završetka i otvaranja prošlo oko četiri godine, dok je sama građevina podignuta za svega dve godine.

KO JE PROJEKTOVAO GRADSKU KUĆU?

Projekat su izradili poznati budimpeštanski arhitekti Marcel Komor i Deže Jakab. Njihov projekat, pod nazivom „Pod tornjem“, izabran je na konkursu za novu Gradsku kuću.

Za vreme izgradnje glavni arhitekta bio je Đula Vali, dok su izvođači radova bili Ferenc Nađ i Lukač Kladek, sa velikim brojem majstora, zanatlija i drugih stručnjaka. Njihova imena ostala su zabeležena na kamenoj ploči u vestibilu Gradske kuće.

Gradnju je finansirao grad Subotica, u vreme gradonačelnika Karolja Biroa. Prema dostupnim istorijskim podacima, izgradnja je koštala 1.232.000 kruna.

ZGRADA U KOJOJ SU ARHITEKTURA I UMETNOST POSTALI JEDNO

Gradska kuća nije značajna samo zbog svojih dimenzija i arhitektonske forme. Njena posebna vrednost nalazi se u spoju arhitekture, likovne umetnosti, dekorativne umetnosti i zanatstva.

Na fasadama i u enterijeru mogu se videti brojni motivi inspirisani mađarskom narodnom tradicijom – stilizovani listovi, cvetovi lala, srca i paunovo perje.

Posebnu umetničku vrednost imaju vitraži, čije su nacrte izradili Mikša Rot i Šandor Nađ, dok je vitraže izradio Mikša Rot.

Velika većnica predstavlja posebno mesto u ovoj umetničkoj celini. Njeni vitraži, dekorativni elementi, keramika, kovano gvožđe i drugi detalji pokazuju koliko je pažnje bilo posvećeno svakom delu zgrade.

76 METARA VISOK SIMBOL SUBOTICE

Gradska kuća visoka je 76 metara, dok se vidikovac nalazi na približno 45,5 metara. Objekat zauzima skoro 6.000 kvadratnih metara, odnosno ima oko 16.000 kvadratnih metara korisne površine.

Zgrada ima četiri unutrašnja dvorišta i četiri ulaza, a svečani ulaz vodi ka reprezentativnom delu objekta i Velikoj većnici.

OD NOVOG ZDANJA DO SIMBOLA GRADA

Današnja Gradska kuća je zapravo treća gradska kuća u istoriji Subotice. Nova zgrada podignuta je jer prethodna više nije odgovarala potrebama grada koji se početkom 20. veka ubrzano razvijao.

Vremenom je zgrada postala neraskidivo povezana sa identitetom Subotice. I danas predstavlja administrativno sedište grada, ali istovremeno i jedno od najvažnijih mesta subotičkog kulturnog i turističkog života.

Gradska kuća zato nije samo građevina. Ona je svojevrsna kamena, keramička i staklena knjiga o Subotici – mesto gde su arhitektura, likovna umetnost, zanatstvo i istorija objedinjeni u jednu celinu.

Upravo zbog toga, njena priča može biti izuzetno zanimljiv deo projekta „100 godina pozorišta u Subotici kroz likovnu umetnost“, jer pokazuje kako se kulturna istorija grada može sačuvati i predstaviti kroz fotografiju, slikarstvo, crtež, arhitekturu i dokumentarni film.

Predlog potpisa ispod vaše fotografije:
Gradska kuća u Subotici – simbol grada i jedno od najznačajnijih ostvarenja mađarske varijante secesije. Građena 1908–1910, a potpuno uređena do 1912. godine.