Levo MARTIN CANDIR ALIJA SIROTANOVIĆ -RUDAR
Jedna fotografija, dva čoveka i priča o vremenu u kojem su rad, skromnost i ljudsko dostojanstvo bili vrednosti koje su se poštovale. Legendarni jugoslovenski rudar Alija Sirotanović, ovekovečen objektivom fotografa Martina Candira, ostaje svedočanstvo jedne epohe i ljudi koji su je obeležili.
Postoje fotografije koje ne blede sa godinama. One nisu samo zabeleženi trenuci već dragocena svedočanstva istorije, života i ljudi čija su imena ostala upisana u kolektivno pamćenje čitavih generacija.
Jedna od takvih fotografija jeste i ovaj redak arhivski snimak legendarnog rudara Alije Sirotanovića, koji je svojim fotoaparatom zabeležio Martin Candir.
Foto : MARTIN CAN
Na fotografiji vidimo Aliju u jednostavnom ambijentu, daleko od rudarskih okna, svečanih govornica i velikih javnih skupova. Umesto slave i protokola, pred nama je čovek čije su ime poznavali milioni stanovnika nekadašnje Jugoslavije.
ALIJA SIROTANOVIĆ – RUDAR KOJI JE POSTAO LEGENDA
Alija Sirotanović rođen je 14. avgusta 1914. godine u Orahovu kod Breze, u Bosni i Hercegovini.
Njegovo ime postalo je poznato širom Jugoslavije 24. jula 1949. godine, kada je sa svojom rudarskom brigadom, u kojoj je bilo devet rudara, za osam sati iskopao 152 tone uglja.
Ovaj podvig, koji je u tadašnjoj Jugoslaviji predstavljen kao veliki radni rekord, doneo mu je slavu i učinio ga jednim od najprepoznatljivijih simbola posleratne obnove i izgradnje zemlje.
U vremenu kada su fabrike, rudnici, železnice i gradilišta bili temelji industrijskog razvoja, Alija Sirotanović postao je simbol radničke istrajnosti i požrtvovanosti.
Njegov lik nalazio se i na novčanici od 20.000 jugoslovenskih dinara iz 1987. godine, što svedoči o mestu koje je zauzimao u javnom životu tadašnje države.
Iako je bio jedan od najpoznatijih rudara Jugoslavije, u brojnim sećanjima savremenika ostao je upamćen kao skroman čovek, privržen svom poslu i sredini iz koje je potekao.
Preminuo je 16. maja 1990. godine, ali je njegovo ime ostalo deo istorije jugoslovenskog rudarstva.
MARTIN CANDIR – ČOVEK KOJI JE FOTOGRAFIJOM ČUVAO ISTORIJU
Posebnu vrednost ovom arhivskom snimku daje činjenica da je njegov autor Martin Candir, fotograf čiji rad predstavlja dragocen doprinos očuvanju vizuelnog pamćenja jednog vremena.
Fotografija nije samo zanat niti jednostavno pritiskanje okidača. Ona je umeće da se prepozna trenutak koji će, mnogo godina kasnije, govoriti više od stotinu napisanih reči.
Upravo takav trenutak zabeležio je Martin Candir.
Njegov objektiv nije usmeren ka rudarskom rekordu, radnom mestu ili javnom priznanju, već ka čoveku koji je postao simbol čitave jedne generacije.
U tome je posebna vrednost ove fotografije. Ona prikazuje Aliju Sirotanovića u svakodnevnom okruženju, onakvog kakvog ga javnost nije uvek imala priliku da vidi.
FOTOGRAFIJA KAO DOKUMENT JEDNE EPOHE
Crno-bela fotografija nosi posebnu snagu. Na njoj nema raskošnih dekoracija, velikih scena ni svečanih obeležja. Samo jedan trenutak, jedan čovek i pogled fotografa koji je prepoznao njegovu vrednost.
Danas, kada su generacije koje su gradile posleratnu Jugoslaviju sve dalje od nas, ovakvi snimci dobijaju još veći istorijski značaj.
Oni nas podsećaju na vreme u kojem su rudari, radnici, železničari i graditelji bili važni junaci javnog života, a njihovi uspesi deo svakodnevnih vesti.
Alija Sirotanović bio je jedan od najpoznatijih predstavnika tog vremena, dok je Martin Čandir svojim fotografskim radom doprineo da se sećanja na ljude i događaje sačuvaju za buduće generacije.
DRAGOCENO SVEDOČANSTVO ZA BUDUĆE GENERACIJE
U vremenu savremenih digitalnih tehnologija, kada svakodnevno nastaju milioni fotografija, stare arhivske snimke treba posmatrati kao deo kulturnog i istorijskog nasleđa.
Ova fotografija Alije Sirotanovića, koju je lično snimio Martin Candir, upravo je jedan od takvih dokumenata.
Ona zaslužuje da bude sačuvana, predstavljena javnosti i ostavljena budućim generacijama kao svedočanstvo o ljudima koji su obeležili jedno razdoblje naše zajedničke istorije.
Jer istoriju ne čine samo veliki politički događaji, ratovi i državnici. Istoriju čine i obični ljudi, njihov rad, susreti, osmesi i trenuci koje su fotografi uspeli da sačuvaju od zaborava.
Alija Sirotanović ostao je simbol jednog vremena, a Martin Candir je svojim objektivom sačuvao deo te priče.
Fotografije stare, ali uspomene koje nose ostaju.
BALKAN TV – PORTAL BALKAN 381
Arhivska fotografija: Alija Sirotanović
Autor fotografije: Martin Candir
Be the first to comment