Autor slike BTV
Narodno pozorište u Subotici ove godine obeležava 170 godina postojanja, predstavljajući jednu od najstarijih pozorišnih institucija u Srbiji i regionu. Osnovano 1856. godine, pozorište je tokom skoro dva veka bilo mesto susreta različitih kultura, jezika i umetničkih izraza, postajući jedan od simbola multikulturalne Subotice.
Pozorište je od samog osnivanja negovalo dramsku umetnost na više jezika, a danas deluje kroz Dramu na srpskom jeziku i Mađarsku dramu, čuvajući tradiciju zajedničkog kulturnog života u gradu.
Istorijska zgrada pozorišta, podignuta sredinom 19. veka u neoklasičnom stilu, dugo je krasila centar Subotice. Posle višegodišnje rekonstrukcije, zadržan je prepoznatljiv izgled monumentalnog pročelja sa visokim korintskim stubovima, dok je unutrašnjost prilagođena savremenim potrebama scenske umetnosti.
Tokom svoje bogate istorije na sceni subotičkog pozorišta nastupali su brojni istaknuti glumci, reditelji i dramski umetnici, a odigrane su hiljade predstava koje su ostavile dubok trag u kulturnom životu Vojvodine i Srbije.
Danas Narodno pozorište nije samo mesto izvođenja predstava, već i prostor u kome se organizuju festivali, gostovanja domaćih i stranih ansambala, edukativni programi i brojne kulturne manifestacije.
Obeležavanje 170 godina postojanja predstavlja priliku da se oda priznanje svim generacijama umetnika, zaposlenih i publike koji su tokom decenija gradili ugled ove institucije. Narodno pozorište u Subotici ostaje jedan od najznačajnijih stubova kulturnog života grada i važan čuvar pozorišne tradicije Srbije.
Zgradu pozorišta, njen projekat je izradio arhitekta Janoš Škulteti (János Skultéty). On je 1842. godine došao u Suboticu kao glavni gradski građevinski nadzornik i već 1843. izradio projekat za reprezentativno gradsko pozorište. Izgradnja je privremeno odložena zbog Revolucije 1848/49, a potom je nastavljena – hotelsko krilo završeno je 1853, a pozorišno 1854. godine.
- Prva pozorišna zgrada otvorena je sredinom 19. veka i u njoj su gostovale putujuće trupe, pa tada nije postojala stalna profesionalna uprava u današnjem smislu.
- Današnje Narodno pozorište Subotica kao profesionalna ustanova osnovano je 1945. godine, kada počinje njegov kontinuirani rad kao gradske pozorišne institucije.
Istorija izgradnje Narodnog pozorišta u Subotici (1843–1854)
Sredinom 19. veka Subotica je doživljavala snažan privredni i urbani razvoj. Gradske vlasti su želele da podignu reprezentativnu zgradu koja će biti simbol kulturnog i društvenog života, pa je 1842. godine za glavnog gradskog građevinskog nadzornika postavljen arhitekta Janoš Škulteti (János Scultéty). Već 1843. godine izradio je projekat monumentalnog pozorišta u neoklasicističkom stilu sa šest korintskih stubova, koji će postati jedan od najprepoznatljivijih simbola Subotice.
Iako su temelji bili postavljeni, izgradnju je prekinula revolucija 1848–1849. godine. Nakon smirivanja političkih prilika, radovi su nastavljeni. Gradilište je organizovano na prostoru nekadašnje Rogine bare, koja je prethodno nasuta kako bi se stvorili uslovi za izgradnju novog gradskog centra.
Gradsko veće je 1853. godine poverilo izgradnju objekta Janošu Škultetiju, dok je unutrašnje uređenje osmislio poznati slikar, scenograf i pozorišni umetnik Đerđ Telepi (György Telepy). Zahvaljujući njihovom radu, zgrada je izgrađena za svega godinu dana.
Prema prvobitnoj zamisli, objekat je bio namenjen pozorištu, ali su gradske vlasti procenile da će deo zgrade donositi veće prihode kao hotel. Zbog toga je na fasadi najpre stajao natpis „Hotel Pešta“, iako je unutar objekta bila izgrađena velika pozorišna sala sa 450 mesta u parteru, 45 loža i prostorom za oko 160 posetilaca koji su predstave pratili stojeći.
Prva pozorišna predstava odigrana je 16. decembra 1854. godine, čime je započeo neprekidan pozorišni život u Subotici. Zgrada je vremenom postala jedno od najznačajnijih kulturnih zdanja u Srbiji i smatra se najstarijom sačuvanom pozorišnom zgradom u zemlji.
Danas, posle više od 170 godina, Narodno pozorište – Narodno kazalište – Népszínház – predstavlja simbol kulturnog identiteta Subotice, mesto susreta različitih naroda, jezika i umetničkih tradicija, nastavljajući misiju započetu vizijom arhitekte Janoša Škultetija i generacija graditelja koji su ovom gradu podarili jedno od njegovih najvrednijih arhitektonskih i kulturnih obeležja.
Izvor: Balkan TV
Be the first to comment